Qoz-fındıq allergiyasında Molekulyar diaqnostik testlər

Qoz-fındıq allergiyasında Molekulyar diaqnostik testlər

Fındıq allergiyası şiddətli allergik reaksiyalara səbəb ola biləcək ümumi yemək allerjenleridir. Qoz fındıq çiy, işlənmiş ya da unlu məmul içərisində istehlak edilər. Qoz fındıq istehlakı xolesterolu azaldıran təsirlər və ürək-damar sisteminə müsbət təsirlər səbəbiylə artır. Ən tez allergik reaksiyaya yol açan doqquz qoz fındıq növü, badam, püstə, anakard, pekan qozu, fındıq, macadamia fındığı, Braziliya fındığı, şam fıstığıdır. Yer fındığı da sıx görülən bir alergik olmaqla birlikdə paxlalılar ailəsinə aid bir allergen.

Qoz-fındıq allergiyasında Molekulyar diaqnostik testlər, İSTANBUL ALLERGİYA MƏRKƏZİ-0850 433 93 93

Klinik Əlamətləri

Qoz fındıq allergiyaları 2 yaşından etibarən inkişaf edər və həssas olunan qoz fındıq növünə yaşla birlikdə arta bilər. Xəstələrin əksəriyyəti ilk yeməkdə reaksiya verirlər. Fındıq reaksiyalari çox ciddi ola bilər. Yer fıstığı və qoz-fındıq qidaya bağlı anafilaktik (ağır allergik reaksiyalar) reaksiyaların 70-90% -dən məsuldur. Bərabərində allergik rinit, astma və ekzema olması qoz fındıq allergik reaksiyaların daha şiddətli olmasına səbəb ola bilər. Astmalı olmaq reaksiyanın ciddiliyi baxımından tək başına bir risk faktorudur.

Qoz fındıq çeşitləri ilə birlikdə polen-qida sindromu da tez-tez görünür. Polen içərisində bəzi allergik zülallar bademdə və fındıqda allerjen zülallarına bənzəyir. Polen qida sendromunda əlamətlər yüngüldür. Ümumiyyətlə ağız və damaqda qaşınma, eritem, və yüngül şiş görülür.

Qoz findiq çeşitlərinin təsadüfən yeyilməsi yayılmışdır. Fındıq və digər qoz-fındıqlara allergik olduğunu bilən çox sayda xəstənin həyat üçün bu allergenlərlə birlikdə beşdən çox reaksiyanı inkişaf etdirdiyi aşkar edilmişdir.

Digər allergiklərə nisbətən qoz-fındıq allergiyası keçirmək ehtimalı azdır. Xüsusilə, diaqnoz zamanı xəstənin yüksək serum spesifik IgE (qandan allergik reaksiyaya səbəb olan qoz fındıqlara baxılan qan testi) və bir çox qoz fındıq çeşitlərinin allergik reaksiyalar keçid ehtimalını azaldır.

Kuruyemiş Alerjilerinde Tanısal Testler

Allergik rinitlərdə, serum spesifik IgE, dəri testində və zəruri hallarda kiçik bir dozada qidalandıran bir doktorun nəzarəti altında qurudulmuş meyvələrin istehlakından sonra meydana gələn allergik simptomlar tədricən çoxala bilər.

Digər bir diaqnostik metod, son illərdə getdikcə daha çox tanıdan istifadə edilən və allergik xəstəliklərin gedişatı haqqında məlumat verən molekulyar allergiya testləridir. Dəri testi və spesifik IgE dəyərləri alergik olan zülalın bütününə istiqamətli nəticə verərkən, molekulyar allergiya testləri alergik olan qidanın içərisində ən çox allergik reaksiyaya səbəb olan zülala istiqamətli nəticə verir. Bu xəstəliyin gedişi haqqında bizə məlumat verir. Məsələn molekulyar allergiya testiylə müəyyən olunan alergik istiliyə yəni bişirməyə dayanıqlı isə ağır reaksiya etmə riski daha yüksəkdir. Digər tərəfdən bitkilərlə bənzərlik göstərən allergen yüksək olsa daha yüngül reaksiyalar yaşanacağı mənasını verər.

Fındıq

Fındıq huş ağacı ilə eyni mənşədən gəlməkdədir. Bu səbəbdən huş ağacı allergiyası olanların testlərində fındığa da həssaslıq müəyyən oluna bilər. Testlərdə müəyyən olunan fındıq alerjisinin huş ağacına alerjisiyle mi yoxsa həqiqətən fındığa olan həssaslıqda mı qaynaqlandığını molekulyar allergiya testləriylə ayırd edə bilərik. Fındıq allergiyasında təsvir olunan molekulyar alerji testləri Cor 1, Cor 2, Cor 8, Cor 9, Cor 14 olur. Bu testlərin həkim tərəfindən yorumlamasıyla ifadə edilərin huş ağacı allergiyasına ya da gerçək fındıq allergiyasına qaynaqlandığı bilər.

Kaju və Püstə

Kaju və fıstıqlar bir-biri ilə əlaqəli bitkilərdən gəlir. Ümumiyyətlə, allergik həssaslıq birlikdə müəyyən edilir. Bir araşdırmada, təzyiqli uşaqların 98% -nin püstə olduğu da təsbit edildi. Bu iki alerjen adətən kiçik miqdarda istehlak ilə ciddi allergik reaksiyalara səbəb ola bilər.

Kaju və püstə sənaye ölkələrdə bu qidaların məşhurluğunun gedərək artmasıyla sıxlıqla görülməkdədir. Kaju Asiya mətbəxində, keks, şokolad və pesto sousu içərisində sıxlıqla istehlak edilər.

Kaju allergiyasına istiqamətli edilən molekulyar allergiya testləri Ana o 1, Ana o 2 və Ana o 3’tür. Antep fıstığı üçün molekulyar allergiya testlərində təsdiq olana alergenləri isə Pis v 1 və Pis v2 ‘dir. Bu testlərin həkim tərəfindən yorumlamasıyla kaju allergiyası və yoldaşlıq edə biləcək püstə allergiyası riski müəyyən oluna bilər.

Qoz və Pekan Qozu

Qoz və pekan qozu bənzər bitkilərdən mənşə alır. Pekan qozu ilə olan allergiya istehlakının daha az olması səbəbiylə daha nadir görülər.

Molekulyar allergiya testlərində qoz allergiyasına istiqamətli təyin olunan alergenləri Jug r 1, Jug r 2, Jug r 3, Jug r 4 və Jug r 5’dir. Ancaq təyin olunan bu molekulyar allergen hamısı Qozla ciddi reaksiyaya səbəb olmaz. Doktor tərəfindən bu testlərin yorumlamasıyla ciddi qoz allergiyası baxımından risk təyin oluna bilər.

Pekan cevizine istiqamətli molekulyar allergiya testlərində müəyyən olunan alergenləri Car i 1 və Car i 4’dür. Bu alergenləri qoz müəyyən olunan Jug r 1 və Jug r 4 ilə oxşar xüsusiyyət göstərir.

Badam

Badam ümumiyyətlə qovrulmuş olaraq ya da badam südü və ya kərə yağı olaraq istehlak edilər. Badamın olan həssaslıq ümumiyyətlə huş ağacı allergiyası ilə güclü bir şəkildə əlaqəlidir.

Molekulyar allergiya testlərində müəyyən olunan alergenləri Pr du 6, Pru du 3 və Pru D4 olaraq belirlenmekle birlikdə klinik əhəmiyyəti təyin olunmamışdır

Şam fıstığı

Şam fıstığı salatlarda, İtalyan yeməklərində, paxlava ya da içli köfteye istifadə edilir. Şam fıstığı allergiyası digərlərinə görə nadir olmaqla birlikdə tək başına ağır allergik reaksiyaya səbəb ola bilər. Molekulyar allergiya testlərində belirlene şam fıstığı allergen Pin p 1-dir.

Yer fıstığı

Yer fıstığı bitki mənşəli mənşə olaraq qoz- fındıq çeşitləri deyil baklagillerle ortaq xüsusiyyət göstərir. Ancaq yer fıstığı ilə birlikdə ləbləbilər allergiyası% 20-68 nisbətində görülməkdədir. Yer fıstığı qovrulmuş, çiy ya da əzmə olaraq bir çox şəkildə istehlak edilər. Yer fıstığı% 24-29 nisbətində zülal ehtiva və bir çox fərqli alergik ehtiva edərlər. Yer fıstığının yüksək dərəcədə qovrulmalıydı alergik xüsusiyyətini artırarkən bişirilməsi azalda bilər.

Yer fıstığında molekulyar allergiya testləri ilə müəyyən olunmuş bir çox alergik vardır. Molekulyar testlərdə aşkarlanan bu allergiyalar Orta səviyyə 2, Orta 3, Orta 5, Orta h 6, Orta h 8 və Orta h 9 olur. Bu testlərin həkim tərəfindən yorumlamasıyla ifadə edilərin huş ağacı allergiyasına ya da gerçək fındıq allergiyasına qaynaqlandığını təyin edə bilər. Ayrıca ciddi yer fındığı allergiyası baxımından risk də müəyyən oluna bilər.

Qidalanma da ləbləbi və qoz fındıq çeşitlərinin Alerjilerinin Müalicəsi

Təyin olunan allergen qaçınılmalı və qazara alışları əsnasında müdaxilə etmək üçün adrenalin avto-şpris xəstənin hər zaman yanında olmalıdır. Etiket oxumağa əhəmiyyət verilməli, az miqdarda ya da əsər miqdarda kimi şərhlər nəzərə alınmalıdır.

Qida allergiyasına oral, dəridən ya da dil altı peyvənd variantları hələ də araşdırma səviyyəsindədir. Fındıq alerjisinin qarşısını almaq üçün bu qidaların erkən və ya gec tətbiq edilməsi barədə kifayət qədər məlumat yoxdur. Ümumi olaraq ailənin qidalanma vərdişlərinə uyğun şəkildə başlanması təklif edilməkdədir.

Önəmli Məlumat

Uşaq Allergiya mütəxəssisləri (yeni adıyla Uşaq İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi) doğumdan 18 yaşına qədər görülən ekzema və allergik xəstəliklər mövzusunda xüsusi təhsil alaraq Uşaq İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisidiplomu alan və eyni zamanda da Uşaq Sağlamlığı və Xəstəlikləri Mütəxəssisi olan həkimlərdir.

0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir