Dərman reaksiyası diaqnoz və müalicə üçün istifadə edilən dozalarda ibarət olan, hər hansı bir zərərli ya da istənməyən reaksiya olaraq təyin olunar. Dərman reaksiyaları klinika tətbiqlərində sıx görülər. Dərman allergiyası isə müxtəlif mexanizmlər ilə immunitet sisteminin vasitəçilik etdiyi həddindən artıq həssaslıq reaksiyonlarına bağlı olaraq ortaya çıxan, nəzərdə tutulmayan dərman reaksiyalarının bir növüdür. Çox tez-tez rast gəlinməz lakin ölümlə nəticələnə biləcəyi üçün çox ciddiyə alınmalıdır. Sizlərə bu yazımızda dərman allergiyası və dərman reaksiyasının fərqlərini və nələr olduğunu yazdıq.

Dərman allergiyası? Yoxsa Dərman reaksiyası?

Dərman reaksiyası

Dərman reaksiyası diaqnoz və ya müalicəsi üçün istifadə edilən dozalarda ibarət hər hansı bir zərərli və ya istenmeyen reaksiya olaraq təyin oluna bilər. Dərman reaksiyaları günlük klinika tətbiqlərdə sıx görülər və xəstələrin% 15-25’ini təsir edər; Ciddi reaksiyalar xəstələrin% 7-13’ünde görülür.

Dərman reaksiyaları, hər hansı birində ortaya çıxa biləcək proqnozlaşdırıla bilir reaksiyalar (A tipi) və ya yalnız həssas fərdlərdə (tip B) ortaya çıxan gözlənilməz reaksiyalar olaraq sinifləndirilir.

Təxmin edilə bilər reaksiyalar dərman reaksiyalarının ən məşhur növüdür və ümumiyyətlə dozdan asılıdır və dərmanın bilinən farmakoloji təsirləri ilə əlaqəlidir (məsələn yan təsir edər, həddindən artıq doz, dərman qarşılıqlı). Nəfəs açıcı dərmanların çarpıntı etməsi kimi reaksiyaları görülə bilər.

Təxmin edilə bilməyən reaksiyalar dərman reaksiyaları keçirən xəstələrin təxminən% 20-25-də görülər; Bu reaksiyaların ümumiyyətlə dərmanın bildiyimiz kimyəvi farmakoloji təsirləri ilə əlaqəsi yoxdur.

Dərman allergiyası

Dərman allergiyası, müxtəlif mexanizmlər ilə immunitet sisteminin vasitəçilik etdiyi həddindən artıq həssaslıq reaksiyanlarına bağlı olaraq ortaya çıxan gözlənilməz dərman reaksiyalarının bir növüdür. Bütün dərman reaksiyalarının təxminən% 5-10’unu yaradır. Dərman allergiyaları tez rast gəlinməz lakin dərman reaksiyaları yəni dərmanların istenemeyen təsirləri də dərman allergiyası olaraq görüldüyü üçün daha tez qarşımıza çıxa bilər. Dərman allergiyaları dərmanlara bağlı olaraq ibarət olan xəstəliklərdən yalnız biridir. Hər dərman reaksiyasını allergiya olaraq isimlendirmemek lazımdır. Allergiya mütəxəssisləri tərəfindən mütləq qiymətləndirilib lazımlı testləri edildikdən sonra dərman allergiyası diaqnozu qoyulması uyğun olur. Dərman allergiyaları bütün dərman reaksiyalarının kiçik bir hissəsini təşkil edir. Ancaq bəzən ölümlə sonuçlanabildiğinden çox ciddiyə alınması lazımdır.

Dərman allergiyaları yalnız xəstənin həyat keyfiyyətinə təsir  etməklə qalmaz eyni zamanda müalicənin edilməsini təxirə sala və ya maneə törədə bilər, daha az təsirli alternativ dərmanların istifadə edilməsinə, gərəksiz araşdırmalara və hətta ölümə yol aça bilər. Dərman allergiyasının təyin olunması, fərqli şikayətlər və klinik görünüşlər üzündən çətindir. Bu səbəblə, bir dərmana bağlı allergik pozuqluq olduğuna dair şübhə varsa, dərman allergiyası diaqnoz və müalicəsində təcrübəli bir allergiya mütəxəssisinə danışılması məsləhətdir.

Önəmli Məlumatlar

Allergiya mütəxəssisləri isə (yeni adıyla İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi) 18 yaşından böyüklərdə görülən astma və allergik xəstəliklər mövzusunda xüsusi təhsil alaraq İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi diplomu alan və eyni zamanda da Daxili Xəstəlikləri və ya Döş Gəfəsi Xəstəlikləri və ya Dermatoloji Mütəxəssisi olan həkimlərdir.