Allergik rinit (saman soyuqdəyməsi), cəmiyyətdə yetişkinlərdə ən sıx görülən allergik tənəffüs yolu xəstəliyidir. Allergik rinit xalq arasında adlandırılması ilə saman soyuqdəyməsi və ya allergik soyuqdəymə burun axıntısı qaşıntısı tıxanma və asqırma şəklində görülər. Allergik rinit yalnız bu əlamətlərlə mi özünü göstərir başqa əlamətləri var mı bu məqalədə allergik rinit bütün əlamətlərini izah etməyə çalışacayıq.

Allergik Rinit Simptomları

Allergik rinit simptomları hansılardır?

Allergik rinit hər kəs tərəfindən bilinən başlıca əlamətləri 5 və ya daha çox asqırma, burun axıntısı, kaşınması və burun tıxanmasıdır. Allergik rinitin bunun xaricində etdiyi bir çox şikayəti daha vardır. Xüsusilə uzun illər allergik rinit olan xəstələrdə digər orqanlarda da yaranan ziyanlara bağlı olaraq digər şikayətlər də qarşımıza çıxar.

Bunlar nələrdir:

-Burun keçidi axıntısı xüsusilə xəstələr tərəfindən keçməyən boğazın arxasında bəlğəm olaraq deyilir.

-Öskürək uzun illər şikayəti davam edən xəstələrdə burun keçidi  axıntısı ilə birlikdə zamanla ortaya çıxar

-Yorgunluk davamlı yuxu nizamı pozulan xəstələrdə ən əhəmiyyətli şikayetlerdendir.

-Burun qanaması burunda yaranan harabiyet nəticəsində görülə bilər.

-Öğrenme çətinliyi konsentrasiya pozuqluğu yaşayan bir çox xəstədə xüsusilə uşaqlıq illərində daha çox qarşımıza çıxar

-Göz sulanma, qaşınma və Konjunktivit allergiyanın göz və ətrafında verdiyi zərərə bağlı inkişaf edər.

-Sıx sinüzit tənəffüs yolunda allergik rinit ilə birlikdə sinuslar ibarət ziyana asılıdır

-Ağız qoxusu davamlı xüsusilə gecələri ağızdan nəfəs alan xəstələrdə burun keçidi axıntısı ilə birlikdədir.

-Eşitmede azalma allergiyanın qulaq üzərində etdiyi hasara bağlı olaraq allergik rinit ilə birlikdə görülür.

-Dad və qoxu pozuqluğu burun tutulması ilə birlikdə görülür.

-Boğazda qaşıntı və sıx təkrarlayan farengit yenə ağızdan nəfəs almağa bağlı inkişaf edər.

-Diş çürüməsi uşaqlıq illərində olduğu kimi yetişkinlərdə də ağızdan nəfəs almaqla bağlı olaraq daha çox görülər.

-Nefes darlığı və hırıltı allergik rinit alt hava tənəffüs yollarına təsir etməsi ilə bağlı olaraq astma şikayətləri başladığında görülür.

-Horlama xüsusilə gecələri ağızdan nəfəs alan xəstələrdə tez rast gəlinən şikayətlərdən biridir. İrəliləyən illərdə yuxuda nəfəs dayanması ilə qarşımıza çıxa bilər.

Allergik rinit öyrənimə və konsentrasiyaya Təsir edir

Allergik rinitli yetkin xəstələr burun tutulması, axıntısı qaşıntısı və arxa arxaya davam edən asqırma səbəbiylə ümumiyyətlə rahat yata bilməzlər. Gecə yuxudan oyanmaq məcburiyyətində qalarlar bəzi xəstələr xoruldama şikayətləri səbəbiylə gecə sıçrayaraq oyanar sonrasında təkrar yuxuya gedərlər. Gecə yuxusunu tam ala bilməyən allergik rinitli xəstələr bunun nəticəsində də səhər gec qalxar öyrənmə çətinliyi və iş həyatlarında da konsentrasiya çətinliyi yaşayarlar.

Allergik rinit mi Qrip mi sıxlıqla qarışa bilər

Allergik rinit sıxlıqla qış aylarında qrip əlamətləri ilə qarışmaqdadır. Iki xəstəliyi bir-birindən ayırmaq çətindir. Yetişkin xəstələr Allergik rinit olmasına baxmayaraq bir çox dəfə üst tənəffus yolu infeksiyası olaraq qiymətləndirilib səhv dərmanlar hətta gərəksiz yerə antibiotik istifadə etmək məcburiyyətində qala bilərlər. Sıxlıqla qarışdırılan allergik rinit və qrip əslində allergiya mütəxəssisləri tərəfindən asanlıqla ayrıla və gərəksiz dərman istifadəsi maneə törədilmiş olar.

Allergik rinit simptomları mövsümlərə görə dəyişə bilər mi?

Yetkinlərdə allergik rinit və ya saman soyuqdəyməsi Polenlere bağlı olaraq tozcuqları sıx olduğu bahar aylarında əlamətləri artmaqdadır. Bunun yanında ev tozu allergiyası il boyu şikayətə yol açmasına baxmayaraq xüsusilə yaz və payızda mövsüm keçid aylarında allergik rinit şikayətlərində artıma yol aça bilər.

Allergik rinit yuxuda nəfəs dayanmasına (yuxu apnesine) yol açar mı?

Yetkinlərdə allergik rinit, yuxu pozuqluqları və ya duyqusal  problemlər və ictimai fəaliyyətlərdə problemlərə yol aça bilər. Gecə xoruldama sıxlığı allergik rinittə artar. Allergik rinitli yetişkin xəstələrdə xoruldama daha irəlidə, obstrüktif yuxu apnesi sindromu üçün risk faktorudur və polisomnografik ölçmələr ilə edilən işlərdə xəstələrdə artmış yuxuda nəfəs dayanması (apne-hipopne) indeksiyle bağlı olmuşdur

Nəticə olaraq;

Yetişkinlərdə, allergik rinit göstəriciləri, xüsusilə iltihaplanma, burun boşalması, nazal qaşınma və burun tıkanıklığı ilə yanaşı, daha ağır ola biləcək müxtəlif simptomlarla qarşılaşa bilər.

 Önəmli Məlumat

Allergiya Uzmanları isə (yeni adıyla İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi) 18 yaşından böyüklərdə görülən astma və allergik xəstəliklər mövzusunda xüsusi təhsil alaraq İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi diplomu alan və eyni zamanda da Daxili Xəstəlikləri və ya Döş Gəfəsi Xəstəlikləri və ya Dermatoloji Mütəxəssisi olan həkimlərdir.