Allergiya doğuşdan etibarən genetik uyğunluğu olan bəzi kəslərin ətrafımızda olan alergik olaraq adlandırılan normalda zərərsiz olan maddə ya da maddələrə qarşı bədənin həddindən artıq dərəcədə şişirdilmiş və zərərli müdafiə reaksiyası göstərməsidir.

Allergiya sıx görülən bir xəstəlikdir

Dünyada bölgələr arasında dəyişiklik göstərsə belə hər 5 adamdan birinin həyatları əsnasında allergik problemlər yaşadığı məlumdur. Hər keçən gün allergik xəstəliklərin sıxlığında gedərək artım olduğu müşahidə edilməkdədir. Ölkəmiz əhalisinin% 25-30’unun allergik xəstəliklərdən bir və ya daha çoxundan təsirləndiyi bildirilir. Bəzən çox əhəmiyyət vermədiyimiz allergik xəstəlik çox təəssüf ki irəlidə daha böyük problemlər olaraq qarşımıza çıxa bilər.

Allergiya Allergiya xəstəliklərinə səbəb olur

Allergen həddindən artıq reaksiyası bəzən tez öskürək, nəfəs sıxışması əlamətləri ilə izlənən astma, bəzən də çox asqırma burun qaşınması ilə izlənən allergik soyuqdəymə, dəridə qaşıntı ilə izlənən ekzema və ürtiker kimi allergik xəstəliklər şəklində ola bilməkdədir.

Dərman və qida və ya arı allergiyalarına daha çox görülə bilən bu həddindən artıq reaksiya təzyiq düşməsi, bədəndə ciddi qaşınmalar birlikdə olan və şokla nəticələnən allergik şok deyilən anaflaksi şəklində ola bilməkdədir. Buna görə, allergik strukturu olan xəstələrin allergik şikayəti başlandıqda, bir allergiya doktorunun görünməsi və qiymətləndirilməsi üçün tamamilə uyğun olar.

Yetişkinlərdə allergiya necə meydana gələr?

Yetkinlərdə allergiya necə inkişaf  etdiyinə baxacaq olsaq immunitet sistemimizin bizi qorumaqla vəzifəli müdafiə hüceyrələri alergik olaraq adlandırılan bədəni duyarlaştırcı yəni həssas hala gətirən bu maddələrə qarşı həddindən artıq və zərərli ola biləcək bir cavab verirlər. Bədənimizə alergenləri içe çekildiğinde tənəffüs yolu ilə, qidalar və dərmanlar şəklində ağızdan udularaq, dəri və ya mukozada təmas ya da inyeksiya yolu ilə bədənə girə bilər.

Bədənimizə bu şəkildə girən alergik, normal insanlarda IgG anticisimlərinin sentezlenmesiyle qoruyucu tipdə immün cavaba səbəb olurkən allergiyaya meylli insanlarda bir sıra reaksiya sonrası spesifik immunoglobulin E anticisimlərini sentezlemesi üçün bəzi qan hüceyrələrini stimullaşdırır. Yaranan IgE antikorları adamı bu allergene qarşı həssas edir. Bu alergik ilə daha sonrakı qarşılaşmada, allergik kəslərin şikayətlərinin ortaya çıxmasında ən əhəmiyyətli vəzifəsi boynuna götürən mast hüceyrələrinə yapışmış olan IgE antikorlarına bağlanır və bu hüceyrələrdən qaşıntı şikayətində ən əhəmiyyətli faktor olan histamin və digər bəzi güclü kimyəvi mediatorların atmasıyla tipik allergik simptomlara gətirib çıxarar. İstifadə etdiyimiz antihistaminikler buna görə kaşıntımızı aradan kaldırabilməktedir.

İmmunitet sistemi xarici maddələrə qarşı bizi müdafiə vəzifəsini boynuna götürmüşdür. Bu olduqca mürəkkəb prosesdir. Ancaq bəzən immunitet sistemi öz idarəsini itirir və təhdid ya da təhlükə meydana gətirməyən bir çox dəfə qarşılaşdığımız bəzi maddələrə qarşı həddindən artıq reaksiya verməyə başlayır. Bu reaksiya daha sonra nə Təəssüf ki immunitet sistemimiz tərəfindən unudulmaz tam əksinə daha güclü olaraq davam edər. Yüksək həssaslıq bu orqana zərər verən bu reaksiya “həssaslıq” və ya “allergiya” adlanır. Bu yalnız bir reaksiya yəni cavab deyil. Çünki müxtəlif yollarla, bədənin fərqli orqanlarında və dəyişən şiddət dərəcələrində müxtəlif allergik xəstəliklər olaraq qarşımıza çıxar.