Hər şey normal müşahidə edərkən xəstələrin çoxu ümumiyyətlə məna verə bilmədikləri bir şəkildə bədəndə qaşınma qızartı şikayəti başladığını söyləyir bəzən oyandıqlarında bütün bədənlərində qaşıntılı qırmızı dəri töküntüləri olduğunu bildirir. Kəskin ürtiker olaraq təyin etdiyimiz dəri töküntüləri özbaşına birdən ortaya çıxar və yenə özbaşına itib gedə bilər. Kəskin ürtiker bəzən şikayətləri bir dəfə şiddətli bir şəkildə olub sonrasında tekrarlamayabilir. Xəstələrin dərman istifadə etməyə ehtiyacı olmaya bilər. Xüsusilə 6 həftədən çox davam edən xroniki ürtiker şikayətlərin sıxlığına bağlı olaraq dərman müalicəsi lazımdır. Sizlərə bu yazımızda ürtiker də dərman müalicəsini yazdıq.

Ürtiker Müalicəsi

Müalicədə öncə zəmində yatan bir xəstəlik varsa o müalicə edilir. Allergik ürtiker kvinke ödemi allergen ilə təmas kesilebilirse qısa müddətdə tamamilə düzələr. Ürtiker diaqnozu üçün edilən tədqiqlər nəticəsində səbəbini tapa bilsək allergik olan qidadan və ya allergenlerden qaçınmaq çox əhəmiyyətlidir. Ürtiker səbəbini tapamazsaq yəni idiopatik ürtikerse dərman müalicəsi tələb olunur.

Ürtiker müalicəsində ilk istifadə edilən dərmanlar antihistaminik dərmanlardır. Antihistaminik dərmanlar normal dozaları adətən kifayət qədər olmaya bilər. Bu səbəblə xəstənin şikayətlərini baskılayabilecek daha yüksək dozalarda antihistaminik dərmanlar verilə bilər və ya birləşmələri istifadə edilə bilər. Antihistaminik dərmanlar ilə əlaqədar ən əhəmiyyətli problem təəssüf ki, yuxu halı, diqqət dağınıqlığı və konsentrasiya pozuqluğu və iştah artımı kimi yan təsirlər meydana gətirərlər. Digər bir problemdə bir müddət sonra yetərli fəaliyyəti itir və təsirsiz hala gəlməkdədir. Bu görə xəstələr dərmanları uzun müddət istifadə etsə də eyni təsiri görə bilməzlər.

Kortikosteroid ürtiker təsirli olan digər dərmanlardır. Ancaq çox təəssüf ki uzun müddət istifadə edilməsi ciddi yan təsirlərinin ortaya çıxmasına səbəb olur. Kortikosteroid xüsusilə kəskin ürtiker şikayətlənmələrin nəzarət altına alınmasında yetərli olmaqdadır. Sıx ürtiker şikayətləri olan xəstələrdə qısa davamlı olaraq kortizon müalicəsi tətbiq edilir. Uzun davamlı kortizon müalicəsi yan təsirləri də özü ilə gətirəcəyi üçün istifadə edilməsi tövsiyə olunmur.

Həyat təhlükəsi olan kvinke ödemi və ya anafilaktik reaksiyalar olan xəstələr adrenalinə (epinefrin) cavab verirlər.

Xroniki ürtiker müalicəsi üçün bir çox dərman istifadə edilmişdir bunlardan bir qismi immun sistemi zəiflədici xüsusiyyətələrə malikdir. Siklosproin kimi immun sistemi zəiflədici dərmanlar müalicəyə təsirli nəticələr alınmışdır lakin immun sistemi baskıladığımızda meydana gələcək problemlər səbəbiylə çox diqqətli istifadə etmək lazımdır.

Ürtikerli xəstələrdə digər köməkçi dərmanlarda histamin qəbuledicilərini baskılayan mədə dərmanı olaraq istifadə olunan H2 reseptor antagonistleridir. Xəstənin antihistaminiklerle birlikdə ranitidin, famotidin kimi dərmanları istifadə etməsi ürtiker şikayətlərini də azalda bilər.

Ürtiker müalicəsində yeni dərmanlar var mı?

Xroniki ürtiker xəstələr üçün çox ciddi problemlər meydana gətirməkdədir. Xəstələrin bir hissəsində ciddi depressiyaya gətirib çıxaracaq qədər can sıxıcı problemlər yarada bilər. Ürtiker müalicəsində yeni inkişaf etdirilən dərmanlar bu problemlərin aradan qaldırılmasında son dərəcə təsirli olmuşdur

Omalizumab isə son zamanlarda istifadə edilməyə başlanılan yeni bir dərman müalicəsidir Anti-IgE müalicəsi ilə xroniki ürtiker xəstələrinin% 90’nından çoxunda xəstəlik əlamətləri tamamilə doğruldub. Omalizumab, allergik xəstəliklərin meydana gəlməsində rol oynayan IgE antikorunun təsirini önləyən bir dərmandır. Omalizumab, hələ də antihistaminik və ya kortikosteroid almasına baxmayaraq simptomları bu dərmanlarla kafi səviyyədə nəzarət edilə bilməyən 12 yaş və üzəri xroniki idiyopatik ürtiker müalicəsində istifadə edilməyə başlanmışdır. 4 həftədə bir dəri altı inyeksiya şəklində istifadə edilir. Allergiya mütəxəssislərinin nəzarəti altında həyata keçirilir. Müalicə müddəti dəyişən olmaqla birlikdə xüsusilə xroniki ürtiker müddət 3 aydır. Ehtiyac vəziyyətində xəstənin şikayətlərini nəzarət altına alması ilə bağlı olaraq daha uzun müddətlər etibarla istifadə edilə bilər.

Omalizumab ilə birlikdə artıq ürtiker daha asan müalicə edilməkdədir xəstələrin ayda bir dəfə inyeksiya olaraq aldığı müalicə ilə həyat keyfiyyəti son dərəcə artmaqdadır. Həyatlarında ki bir çox məhdudiyyət zamanla ortadan qalxmaqdadır.

Yaxın gələcəkdə xəstələr antiinflamatuar və immunomodulyator vasitələrlə daha sürətli müalicə olunacaqlar. Allergik xəstəliklərin müalicəsi üçün çıxarılan 5-Lipooksijenaz inhibitorları, PG-D qəbuledici antagonistleri, xroniki ürtiker təsirli olması gözlənilir.

Allergiya mütəxəssislərinin ürtiker müalicə edilməsi mövzusunda hər keçən gün daha təsirli müalicələr tapılmaqdadır. Ürtiker səbəbləri araştırıldıktan sonra müalicəsi edilə bilər.

Önəmli Məlumat

Allergiya mütəxəssisləri isə (yeni adıyla İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi) 18 yaşından böyüklərdə görülən astma və allergik xəstəliklər mövzusunda xüsusi təhsil alaraq İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi diplomu alan və eyni zamanda da Daxili Xəstəlikləri və ya Döş Gəfəsi Xəstəlikləri və ya Dermatoloji Mütəxəssisi olan həkimlərdir.