Ürtiker dəri səthində yaranan, ətrafı qırmızı böyüklüyü bir neçə millimetrdən bir neçə santimetrə qədər dəyişən, ortası sıxlıqla solğun, qaşıntılı parlaq və ya dəri döküntüleridir. Ürtiker olaraq təyin etdiyimiz bu cədvəl ümumiyyətlə 24-48 saat içində solmaqda və dəri üzərində iz buraxmamaqdadır. Buna görə bəzən üzərində durulmayabilir. Xüsusilə 6 həftədən çox davam edən ürtiker altında yatan səbəblərin mütləq araşdırılması lazımdır. Sizlərə bu yazımızda ürtiker diaqnozunu izah etdik.

Ürtiker diaqnozu necə qoyulur?

Ürtiker diaqnozu anamnez və fiziki müayinə ilə qoyulur. Laboratoriya tapıntılarından əvvəl xəstənin diqqətli bir hekayəsinin alınması lazımdır və sonrasında müayinəsi aparılır.

Ürtiker altında yatan səbəbləri dərman və qida allergiyalarının ola biləcəyi unudulmamalıdır. Xəstələr xüsusilə qidalarla əlaqədar şikayəti varsa qida dəri testlərinin mütləq edilməsi lazımdır. Qida şikayətlərini artırıyorsa pəhrizdən çıxarılıb təkrar əlavə olunduğunda artıb artmadığı əhəmiyyətli ola bilər.

Dərmanlar xüsusilə NSAİ dərman qrupundakı dərmanların ürtiker hücumlarını artırdığı və bununla əlaqədar tədbirlərin alınması lazım olduğu izah edilməlidir.

Ürtikerli xəstələrdə xəstənin hekayəsinə görə diaqnoz qoymaq üçün kömək edə biləcək qan tədqiqləri istənər. Bunlarda tam qan SAYIMINDAKİ və eritrosit Sedimantasya sürətindəki anomaliyaları ola bilər. Ürtikerli hadisələrdə eozinofil parazitar infeksiya və ya atopik vəziyyətin müəyyən olunması üçün yol göstərici ola bilər.

Ürtiker səbəbləri içində allergiya xaricində bir çox xəstəlik ola biləcəyi üçün bu səbəbləri ortaya qoymaq lazımdır. Allergiya xaricində səbəbi belirlenememiş ürtiker, ANA, tiroid Peroksidaz antikorları, kompleman profilləri, hepatit marker və serum zülal Elektroforezi çalışılmalıdır.

Bəzi xüsusi xəstəliklər yalnız kvinke ödem ilə ortaya çıxa bilər Herediter kvinke ödem olaraq adlandırdığımız xəstəlikdə C4 səviyyəsi aşağıdır. Xəstənin C4 səviyyəsinə baxmaq lazım olsa C1 inhibitor səviyyəsinin və funksiyasının ölçülməsi faydalı olacaq.

Ürtiker diaqnozunda dəri testləri edilməlidirmi?

Allergiya mütəxəssisləri tərəfindən ürtiker düşünülən xəstələrdə səbəbini təsbit etmək üçün dəridən allergiya testi, qandan allergiya testi edilməsi üçün lazım ola bilər. Ürtiker səbəbləri arasında qida allergiyası düşünülürsə dəri prick testi ilə allergik qida müəyyən edilə bilər, və buna görə bir müalicə yolu izlənir.

Qidanın təsbit edilməsindən sonra, qidanı və o qidanı daxil edən bütün yeməkləri pəhriz siyahısından çıxartmaq tövsiyə edilir.

Ürtiker bəzən polen mövsümlərində çoxala bilər. Xüsusilə polen allergiyası olanlarda bəzən meyvə tərəvəzlərdə polenler arasında çarpaz reaksiya olduğu üçün xəstələr meyvə və ya tərəvəz yediyində ürtikeryal rashes olur. Agız allergiya sindromu dediyimiz bu cədvəldə əsl səbəb polen allergiyası olmasına baxmayaraq çarpaz reaksiya verən meyvə ilə şikayətləri ortaya çıxar. Buna görə ürtikerli xəstələrdə polen allergiyası olub-olmadığı anlamaq üçün dəri testləri etmək vacibdir.

Xəstələrin dəri testləri edilə bilmirsə bəzən qandan baxılabiləcək testlərlə allergiyası olduğu qida və ya digər alergenləri tapıla bilər amma qan tədqiqləri dəri testlərinə görə daha az həssasdır.

Önəmli Məlumatlar

Allergiya mütəxəssisləri isə (yeni adıyla İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi) 18 yaşından böyüklərdə görülən astma və allergik xəstəliklər mövzusunda xüsusi təhsil alaraq İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi diplomu alan və eyni zamanda da Daxili Xəstəlikləri və ya Döş Gəfəsi Xəstəlikləri və ya Dermatoloji Mütəxəssisi olan həkimlərdir.