Qida allergiyası, tükədilən hər hansı bir qidaya qarşı bədənin immunitet sisteminin meydana gətirdiyi anormal bir reaksiyadır. İmmunitet sisteminin allergiya inkişaf etdirdiyi qidanın çox az miqdarda tükətimi belə ciddi problemlərə səbəb ola bilər. Yetişkin insanlara görə körpə və uşaq çox daha həssas bir gruptadırlar. Qida allergiyası olan uşaqlara əlavə qidaları başlarkən diqqət edilməsi lazım olan xüsuslar vardır. Bu uşaqların bəslənmələri allergiya göstərdiyi qidaya xüsusi olaraq nəzərdə tutulmalıdır.

Besin Alerjisi Olan Çocuklara Ek Gıdalar Nasıl Başlanmalıdır

Yeni bir Qidaya Başlarken

Allergiyadan qorunmada ən əhəmiyyətli nöqtə ilk 6 ay ana südüdür. Tamamlayıcı qidalara 6. Aydan sonra başlanır. Allergik olmayan körpəyə yeni bir qidaya başlarkən ilk gün 1 çay qaşığı olaraq daddırılmalı ikinci gün eyni qida 2 çay qaşığı verilərək yavaş yavaş alıştırılmalıdır. Körpənin qəbuluna görə zamanla qəhvə fincanı ölçüsünə çıxa bilər.

Allergiyası Olan Körpənin Yeni Bir Qidaya Başlarkən

Bir səfərdə tək bir növ qida başlanmalıdır ki reaksiyaların səbəb olduğu qida başa düşülsün. Körpəyə yeni bir qida verilərkən, qida əvvəlcə körpənin dodağına bir miqdar qoyulmalı və təxminən yarım saat gözlənməli dodaq ətrafında qızarma olub olmadığı diqqət edilməli bir reaksiya muşahidə olunmursa eyni şəkildə ilk gün 1 çay qaşığı ikinci gün 2 çay qaşığı, üçüncü gün bir şorba qaşığı şəklində davam etdirilməlidir. Hər gün yeni qida başlanmamalıdır. Yeni qidalar arasında ən az 3-4 gün müddət olmalıdır. Eyni gündə fərqli pay belə olsa gün içərisində yeni qidalar denenmemelidir.

Qida allergiyasında necə qidalanmalı?

Allergik reaksiyaların görülmə sıxlığı, genetik faktorlar, yaş, bəslənmə vərdişləri və yaşanan coğrafiyaya görə fərqlilik göstərdiyi kimi hər uşağın allergik reaksiya göstərdiyi qida də fərqlidir. Ümumiyyətlə allergiyaya səbəb olan qidanın içində olan bir növ zülaldan qaynaqlı olduğu bilinməkdədir.

Körpələrə qida verildikdə istəmədiyi ya da yemədiyi vəziyyətlərdə məcbur edilməməlidir. Bir iki həftə ara ilə eyni qida az miqdarlarda təkrar sınanmalıdır.

Tərəvəz şorbası bir kasə tükədildiyində yetərli bir ana pay olacaq. Daha az tükəedilirsə ana südü ilə dəstəklənməlidir. Ana südü yox isə hidrolizə zülal ehtiva edən mamalar ilə pay tamamlanmalıdır.

Tərəvəzleri bişirildikcə allergik xüsusiyyətini itirər. Ancaq zülallar pişirilse belə allergik xüsusiyyətlərinə davam edərlər. Bunlar süd, yumurta, mərcimək, noxud və s.

Allergiyaya səbəb olan qidalar

Uşaqlarda ən çox; inək südü, yumurta, balıq, qabıqlı çərəzlər (fındıq, fıstıq, qoz), buğda, soya. Yetişkinlərdə isə; meyvələr, yağlı tohumlar, balıqlar, qabıqlı kiçik dəniz yosunları allergiyaya səbəb olur.

Allergiyadan qorunmada Pəhriz Müalicəsi

Qida allergiyası diaqnozunda pəhriz çox əhəmiyyətlidir. Qida allergiyası reaksiyalarını önləmənin tək yolu uşağın allergik olduğu qida və məhsullarını pəhrizdən çıxarmaqdır. Ana südü alırsa ananın dietasından də çıxarmaq lazımdır. Mütəxəssis yanaşmasında xəstənin ümumi məlumatları istiqamətində pəhriz pay planlaması edilər, alınacaq qida miqdarı təyin olunaraq; allergiya yaradan qidalar müəyyənləşdirilir və pəhrizdən çıxarılır. Çıxarılan qidaya bərabər bir qida diyetə əlavə olunur.

Nəticə Olaraq

Qida allergenlerinin qidalanma müalicəsində körpələrdə və uşağın valideynlərin təlimi çox əhəmiyyətlidir. Tamamlayıcı qidalara 6. Aydan sonra və doğru qidalarla başlamalıdır. Allergiyası olan körpəyə yeni qida başlarkən diqqətli olunmalıdır. Hər uşağın allergik reaksiya göstərdiyi qida fərqli olduğu üçün mütləq həkim nəzarəti olmalıdır. Allergiya meydana gətirən qidanın tamamilə pəhrizdən çıxarılmasında, qida elementi yetersizliklerinin qarşısının alınmasında, meydana gəldisə müalicə edilməsində və xəstənin həyat şərtlərinin normala yaxın bir səviyyədə davamlılığını təmin edilməsində uyğun qidalanma müalicəsi tələb olunur.

Diyetoloq Xədicə Gürgen

Diyetoloq və Qıdalanma Mütəxəssisi