Qida allergiyası əlamətləri görüldüyü zaman qəti diaqnozun qoyulması çox əhəmiyyətlidir. Erkən diaqnoz qoyularaq uşağın rahatlaması təmin olunmalıdır. Gərəksiz yerə də boşu boşuna pəhriz edilməməlidir. Bu məqaləmizdə qida allergiyası diaqnozunun necə qoyulduğunu izah etməyə çalışdıq.

Qida allergiyası diaqnozunda əvvəlcə əlamətlər dinlənilməlidir

Qida allergiyası (Qida allergiyası) diaqnozu üçün əvvəlcə qida allergiyası əlamətlərinin olması lazımdır. Ardından bu qida allergiyası əlamətlərində ətraflı bir qiymətləndirmə edilməlidir. Çünki qida allergiyası reaksiyaları başqa xəstəliklərin reaksiyalarıyla qarışdırıla bilər. Qida allergiyası özünü ümumiyyətlə 2 yaşından əvvəl göstərməkdədir. 2 yaşından sonra qida allergiyasının inkişaf ehtimalı daha aşağıdır.

Ayrıca həkiminizə uşağınız hansı qidaları yedikdən sonra simptomların görüldüyünü, simptomların sıxlığını və şiddətini, ailədə olan allergik xəstəliklərin izahında fayda vardır.

Qida allergiyasının diaqnozu üçün edilməsi lazım olan testlər

Qida allergiyasının əlamətləri olan uşaq üçün, dəridən qida allergiya testi, qandan qida allergiya testi, alergik qidaların qəbuluna ara verilməsi və qida yükleme testləri kimi testlərlə birlikdə uşaq allergiya mütəxəssisləri tərəfindən diaqnozu qoyulmaqdadır.

Qida allergiyasının testi dəridən edilməsi çox önəmlidir. Çünki qandan edilən testlərdə cihazın keyfiyyətinə görə nəticələr dəyişməkdədir. Qandan edilən testlər dərhal nəticə vermir. Dəridən edilən testlər isə 15-20 dəqiqə içində nəticə verir. Daha doğru nəticə verir. Bu səbəblə qida allergiyasının diaqnozunda ümumiyyətlə üstünlük dəridən allergiya testinə verilir.

 Qida allergiyası üçün allergiya testi neçə yaşında edilməlidir?

Dəridən allergiya testi hər yaşda edilə bilər. Xəstələrimizdən ümumiyyətlə allergiya testinin 3 yaşından əvvəl edilməyəcəyinə dair sözlər eşidirik. Ancaq bu səhv bir məlumatdır. Qida allergiyası ümumiyyətlə uşaqlarda 3 yaşından sonra keçə biləcəyi üçün erkən diaqnozla xəstəliyin önünə keçilməsi asan olur. 2 aylıq uşaqda belə qida alerjisinin səbəbi olan qida müəyyən edilir. Çünki ana südündən keçən qidalar uşaqda allergiya yarada bilər.

Yalnız allergiya testi ilə diaqnoz qoyulmur

Allergiya testi tək başına qida allergiyası diaqnozu qoydurmaz. Çünki dəridən edilən allergiya testi bizə yalnız allergiya yaratma ehtimalı olan qidaları bilməmizə kömək olur. Doğru diaqnoz yükleme testiylə qoyulur. Bu da uşaq allergiya mütəxəssisləri tərəfindən edilməsi lazımdır. Əks halda ciddi allergiyası olan bir uşaqda təcrübəsiz kəslər tərəfindən edilən yükləmə testiylə çox pis nəticələrlə qarşılaşan bilirsiniz. Yükleme testiylə allergik şoka səbəb ola bilərsiniz.

Dəri Allergiya Testi

Dəri prick testi allergik olunan qidanın müəyən etməyə imkan verir. Bu testdə allergiya olduğu düşünülən qidaların konsentrə edilmiş mahiyyəti damlalar uşağınızın qoluna ya da kürəyinə tətbiq olunur. Bu damlaların tətbiq olunduğu qisimlərə damlanın dərinin altına keçməsini təmin edəcək şəkildə iti bir cisim batırılır. Əgər bu test edilən qidaya qarşı uşağınızın allergiyası varsa, o bölgə qızarar və şişər.

Dəri testi allergiyanı təsbit etmədə ən faydalı üsuldur. Çünki bu testdə uşağınızın alerjenlerə qarşı göstərdiyi reaksiya birbaşa olaraq qiymətləndirilir, orqanizmin göstərdiyi reaksiya görülür.

Qandan Allergiya Testi

Qandan edilən allergiya testində də qan dövranındakı immunglobilin E (IgE) olaraq bilinən anticisimlərin miqdarına nəzarət olunur. Bu sayədə də uşağınızın immunitet sisteminin müəyyən qidalara olan reaksiyası qiymətləndirilir. Bu test üçün uşağınızdan qan nümunəsi alınır və antikorları ölçmək üçün laboratoriyada araşdırılır.

Ancaq qan təhlillərində, testin keyfiyyəti qanın miqdarına, ölçü edilən cihazın keyfiyyətinə bağlı olaraq dəyişə biləcəyini üçün hər zaman doğru nəticə vermiyə bilər.

Uşağınızın Yediyi qidaların siyahısını Tutun

Qandan edilən və ya dəridən edilən allergiya testi nəticəsinə görə pəhriz etmək təhlükəlidir. Bu testlərin şərhi uşaq allergiya mütəxəssisləri tərəfindən edilməlidir. Əks halda qida allergiyası olmayan bir uşaqda sırf qanda və ya dəridə yüngül allergiya çıxdı deyə qida allergiyası diaqnozu qoyub uzun müddət pəhriz edib uşağın inkişafına maneə törədə bilərsiniz. Qida eliminasyonu qərarı alınan qidaların ən az 2 həftə müddətlə pəhrizdən uzaqlaşdırılması lazımdır.

Qanda və dəridə allergiya çıxmayan uşaqlarda da Tip 2 allergiya dediyimiz allergiya testlərində çıxmayan qida allergiyası ola bilər. Bu vəziyyətin diaqnozu da pəhriz və yükləmə testləriylə edilir.

Uşağın və ana südü alırsa ananın aldığı qidalar hər gün qida gündəliyinə yazılmalı və allergiya əlamətləri görülən saatlar qeyd edilməlidir.

Nəticə olaraq;

-Qida allergiyası diaqnozunda allergiya testi hər yaşda edilə bilər.

-Tək başına allergiya testi ilə qida allergiyası diaqnozu qoyulmaz.

-Deriden edilən allergiya testi orqanizmin reaksiyasını ölçdüyündə daha doğru nəticə verməkdədir.

-Qida allergiyası diaqnozunun uşaq allergiya mütəxəssisləri tərəfindən qoyulması çox önəmlidir.

Önəmli Məlumat:

Uşaq Allergiya mütəxəssisləri (yeni adıyla Uşaq İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi) doğumdan 18 yaşına qədər görülən astma və allergik xəstəliklər mövzusunda xüsusi təhsil alaraq Uşaq İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi diplomu alan və eyni zamanda da Uşaq Sağlamlığı və Xəstəlikləri Mütəxəssisi olan həkimlərdir.