Təmas ürtiker xarici maddə ilə təmas sonrasında immunoloji və immunoloji olmayan yollarla özünü qızartı qabarıqlıq və şişlik olaraq göstərir. Immün sistemin vasitəçiliyi ilə baş verməyən reaksiyalarından kimyəvi maddələr dirək olaraq allergiya hüceyrələrini xəbərdar edib bu hüceyrələrdən kimyəvi mediator salınmasına yol açar. Bu növ immun sistemin vasitəçiliyi ilə olmayan təmas ürtiker ən sıx görülən təmas sonrası reaksiyalar və daha əvvəldən bir duyarlanmaya ehtiyac yoxdur. Təmas sonra yaranan bu cür ürtiker əlamətləri məruz qalınan yerə, konsentrasiyaya, məruz qalma şəklinə və maddənin özünün xüsusiyyətlərinə görə dəyişiklik göstərə bilər. Sizlərə bu yazımızda kontakt ürtiker risk faktorlarını yazdıq.

Immün sistemin vasitəçiliyi ilə olmayan təmas ürtikerlerinde allergiya hüceyrələrində daha əvvəldən yığılmış olan histamin kimi kimyəvi mediator xarici maddələrlə təmas sonrasında birdən boşalması və ya prostaglandin kimi mediator vasitəçilik etdiyi bir mexanizmin yol aça biləcəyi nəzərdə tutulur.

Immün sistemin vasitəçiliyi ilə ibarət olan təmas ürtiker daha nadir görülər amma daha şiddətlidir hətta allergik şok cədvəlinə qədər irəliləyə bilər. Immün sistemin bu xarici maddə ilə daha əvvəldən duyarlanması və IgE meydana gətirməsi tələb olunur. IgE vasitəçiliyi ilə ibarət olan bu cür təmas ürtikerlerinde yabanı maddələr daha əvvəl dəri, həzm sistemi və ya tənəffüs sistemi tərəfindən qarşılaşılmış və bu maddələrə qarşı anticisimlərin əmələ gəlməsi tələb olunur.

Immün sistem vasitəsi ilə ibarət olan təmas ürtikerlerinde diqqət edilməsi lazım olan əhəmiyyətli nöqtələrdən biridə çarpaz reaksiyalara bağlı olaraq da bu reaksiyaları meydana gələ bilər. bir allergen həssas hala gələn xəstələr və eyni və ya oxşar antijenik xüsusiyyətlər ehtiva edən digər alergenləri çarpaz reaksiya verə bilər. Məsələn lateks allergiyası olan xəstələrdə banan, şabalıd, avokado və kiwi kimi müxtəlif meyvə, tərəvəzlərlə eyni şikayətləri yaşaya bilər. Bu vəziyyət, immunoloji təmas ürtiker olan xəstələrin, çoxlu maddələrə qarşı allergiya riski daşımasına yol açar.

Atopik dermatit və allergik rinit astma kimi şikayətləri olanlarda görülmə riski daha çoxdur.

Önəmli Məlumatlar

Allergiya mütəxəssisləri isə (yeni adıyla İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi) 18 yaşından böyüklərdə görülən astma və allergik xəstəliklər mövzusunda xüsusi təhsil alaraq İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi diplomu alan və eyni zamanda da Daxili Xəstəlikləri və ya Döş Gəfəsi Xəstəlikləri və ya Dermatoloji Mütəxəssisi olan həkimlərdir.