İndiki vaxtda xəstəliklərin müalicəsi üçün yeni dərmanlar inkişaf etdirilərkən bu dərmanlara qarşı bədənimiz tərəfindən allergik reaksiyalar meydana gəlməkdədir. Dərman allergiyaları əslində çox məşhur allergik xəstəliklərdən deyil lakin hər keçən gün yeni dərmanlarla birlikdə daha tez görülməyə başlamışdır. Dərman allergiyaları fərqli klinik əlamətlər ortaya qoyar. Dərman allergiyalarına dərmanı aldıqdan dəqiqələr sonra reaksiyalar görülə biləcəyi kimi həftələr sonra da dərmana bağlı reaksiya görülə bilər. Sizlərə bu yazımızda dərman allergiyası əlamətlərini yazdıq.

Dərman allergiyaları özünü fərqli zamanlarda fərqli klinik görünüşlərlə ortaya çıxa bilər. Dərman allergiyalarına dərman alındıqdan dəqiqələr içində reaksiyalar görülə biləcəyi kimi həftələr sonrada dərmana bağlı şikayətlər görülə bilər. Dərmanlarla olan reaksiyalar immunitet sistemində istifadə olduğu fərqli mexanizmlər səbəbiylə fərqli zamanlarda görülə bilər.

Dərman alındıqdan sonra dəqiqələr və saatlar içində ortaya çıxan əlamətlər

-Deride töküntüsü

-Ürtiker (kurdeşen)

-Qaşıntı

-Nefes almada çətinlik Xırıltı

-Burun axıntısı, gözlərdə qaşınma və sulanma

-Qarın ağrısı

-Anafilaksi Riski olaraq qarşımıza çıxar

Dəri, dərmana bağlı allergik reaksiyalardan ən tez və ən diqqətə çarpan şəkildə təsirlənən orqandır. Dəri tapıntılarından biri, dərmana məruz qaldıqdan sonrakı gün ilə 3 həftə arasında ortaya çıxan, gövdədən qaynaqlanan və nəticədə qol və qıçlara yayılmış lekelerle xarakterizə olan məşhur ekzantemdir (makülopapüler töküntü olaraq da bilinir).

Ürtiker (kurdeşen) və kvinke ödəmdə daha məşhurdur və həm IgE vasitəsili həm də IgE vasitəli olmayan mexanizmlərdən qaynaqlana bilər. Dərman alındıqdan sonra dəqiqələr içində ortaya çıxa bilər.

Dəridə ibarət olan dərman reaksiyalarının ən şiddətli formaları Stevens-Johnson sindromu (sjs) və toksik epidermal nekrolizdir (TEN).

Stevens-Johnson sindromu (sjs), makulopapüler bir səfeh ilə başlayır və ümumiyyətlə töküntü, ağız içində xoralar Konyunktivit, atəş, boğaz ağrısı və yorğunluq yoldaşlıq edər.

Toksik epidermal nekrolizdir (TEN), SJS’ye bənzər xüsusiyyətlərə sahib nadir bir vəziyyətdir, ancaq dərinin xarici təbəqəsinin böyük hissələrini (dərinin ən xarici təbəqəsi) aşağıdakı təbəqələrdən ayrılaraq geniş dəri parçaları halında kopmalara yol açar. Bu narahatlıqların şiddəti göz önünə alındığında, SJS və TEN’e (ən tez sülfonamidlere) səbəb olduğu düşünülən dərmanların xəstə tərəfindən gələcəkdə qətiliklə istifadə etməməsi lazımdır.

Dəri reaksiyaları, dərmana bağlı allergik reaksiyaların ən məşhur görülən əlamətləri olmasına baxmayaraq, böyrək, qaraciyər və qan hüceyrələri kimi bir çox orqan və sistemi tutula bilər.

Serum xəstəliyi, dərmana bağlı lupus və vaskulit daha nadir görülən dərman allergiyaları tablolarıdır.

Anafilaksi, başlanğıcda sürətli olan və ölümlə sonuçlanabilen ciddi bir sistemik allergik reaksiyadır. Dərman allergiyalarına ən ciddi cədvəli yaradır saniyələr içində baş gicəllənməsi, nəfəs darlığı təzyiq aşağılığı, şüur itkisi ilə birlikdə ölümə qədər gedən bir klinik cədvələ yol açar.

Önəmli Məlumat

Allergiya mütəxəssisləri isə (yeni adıyla İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi) 18 yaşından böyüklərdə görülən astma və allergik xəstəliklər mövzusunda xüsusi təhsil alaraq İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi diplomu alan və eyni zamanda da Daxili Xəstəlikləri və ya Döş Gəfəsi Xəstəlikləri və ya Dermatoloji Mütəxəssisi olan həkimlərdir.