Allergik astma xüsusilə şəhər həyatı ilə birlikdə bir çox insan üçün gedərək artan bir problem halına gəlməkdədir və sıxlığı hər keçən gün artan bir sağlamlıq problemidir. Allergik astma xüsusilə gecə səhərə qarşı inkişaf edən və təkrarlayıcı xüsusiyyət göstərən inadçı 3 həftədən uzun sürən öskürək hücumları, sinədə sıxışma hissi, xırıltılı nəfəs darlığı hücumları ilə xarakterizə olunur. Astma şikayətləri olan xəstələrdə allergik astma diaqnozu necə qoyulur. Allergik astma testləri nələrdir sualını cavablandırmağa çalışacayiq.

Alergik astma teşhisi üçün astma əlamətləri sorğulanmalıdır.

Allergik astma diaqnozu qoyulmasında xəstənin şikayətlərinin və hekayəsinin doğru bir şəkildə alınması ayrıca həkim tərəfindən müayinə edilməsi çox əhəmiyyətlidir. Xəstə bəzən hücum zamanı görülə bilər və bu sıradakı müayinə tapıntıları diaqnozda köməkçi ola bilər lakin daha çox xəstə hücum sonrasında allergiya mütəxəssis tərəfindən görülür hücumlar sonrasında xəstədə müayinə tapıntısı olmaya bilər. Buna görə yaxşı bir şəkildə xəstənin hekayəsinin və şikayətlərinin alınması lazımdır. Allergik astma xüsusilə gecə səhərə qarşı inkişaf edən və təkrarlayıcı xüsusiyyət göstərən inadçı 3 həftədən uzun sürən öskürək hücumları, sinədə sıxışma hissi, xırıltılı nəfəs darlığı hücumları ilə görülür. Bunun xaricində idman və ya məşg sonrası öskürək və ya ağciyərdə hırıltı olması, hər qrip sonrası öskürək olması, mövsüm keçid ayları ilə birlikdə tez-tez öskürək görülməsi allergik astma üçün əhəmiyyətlidir.

Allergik astma diaqnozunda müayinə tapıntıları əhəmiyyətlidir

Allergik astma əlamətləri sorğulandıqdan sonra müayinəyə keçilər. Müayinə tapıntısı tamamilə normal ola bilər. Ancaq öskürək əlamətləri olduğu dövrdə ağciyərdə hırıltı eşidilə bilər. Xüsusilə xəstələr tərəfindən nəfəs alıb verərkən fit səsinə oxşar bir səs gəldiyini deyilər. Bəzən kürəyini belə dinləmədən uzaqdan belə nəfəs alıb verərkən bir səs eşidilə bilər. Nefes sıxışması görülə bilər. Allergik astma əlamətləri olmadığı dövrlərdə ağciyərlər tamamilə normal görülə bilməkdədir.

Allergik astma diaqnozunda lazımlı testlər edilməlidir

Allergik astma əlamətləri sorğulandıqdan və müayinə edildikdən sonra tədqiqlərə keçilər. Astma şikayəti olan xəstələrdə allergiya testi edilməsi tələb olunur. Astmalı xəstələrin% 60 ilə% 80 ‘i allergik astmadır buna görə allergiya testləri əhəmiyyətlidir. Tənəffüs funksiya testi, qan tədqiqləri, ağciyər filmleri kimi tetkiklerinde lazımlı olanları edilir. Çıxan nəticələrə görə də allergik astma olub olmadığına qərar verilir

Allergik astma diaqnozunda allergiya testi çox əhəmiyyətlidir

Allergik astma diaqnozunda allergiya testi çox əhəmiyyətlidir. Allergiya dəri testlərinin edilməsi astmanın allergik olub olmadığını göstərəcək. Astmalı xəstələrin allergiya cəhətdən araşdırılması mütləq lazımlıdır. Astmanın allergik olması vəziyyətində, allergik olunan allergen qaçınmaq və astma müalicəsində çox əhəmiyyətli bir yerə sahib olan peyvənd müalicəsi kimi dərman müalicəsinə iki variant daha əlavə olmaqdadır. Allergiya testiylə nəyə bağlı allergiya olduğu, allergiyanın dərəcəsi və test sonrasında uyğundan hansı allergenlə allergiya peyvəndi edilə biləcəyinə qərar verilir. Allergiya testi ilk prioriteti dəridən edilməsidir. Dəridən edilən allergiya testləri qandan edilən allergiya testinə görə ən doğru nəticəni verir. Çünki qandan edilən allergiya testi testin edildiyi cihazın keyfiyyətinə görə dəyişərkən dəridən edilən allergiya testi daha doğru nəticə verməkdədir. Allergik astma diaqnozu üçün dəridən allergiya testi hər yaşda edilə bilmekle birlikdə ümumiyyətlə uşaqlarda 2-3 yaşından sonra və bütün yetkin xəstələrdə hər yaşda edilməkdədir. Allergiya testinin allergiya mütəxəssisləri tərəfindən edilməsi doğru diaqnoz və müalicə və allergiya peyvəndi başlanıb başlanmayacağı mövzusunda qərar verilməsi baxımından çox əhəmiyyətlidir. Allergiya xəstəlikləri mütəxəssisi olmayan Sinə xəstəlikləri və ya KBB mütəxəssisləri tərəfindən edilən testlər səhv şərh edilməkdədir. Allergiya mütəxəssisləri xaricindəki həkimlərin allergiya peyvəndlərini başlamağa səlahiyyəti yoxdur. Allergiya həkimləri xaricindəki döş gəfəsi həkimləri və KBB həkimləri tərəfində səhv edilən testlər uzun bir müddət səhv peyvənd və ya gərəksiz peyvənd müalicələrinə yol aça bilər.

Allergiya diaqnozu üçün allergiya testindən bir həftə əvvəl bəzi dərmanlar kəsilməlidir.

Allergik astma diaqnozu üçün allergiya testi edilməsi üçün bir həftə əvvəl öskürək dərmanları, allergiya dərmanları (antihistaminikler) soyuq qəbulunluğu və antidepresan dərmanları kəsilməlidir. Xüsusilə dekonjestan və ya antihistaminik daxil edən qızdırma salıcı dərmanlar mütləq həkimə suallara kəsilməsi lazımdır. Ancaq çox şikayəti olan xəstələrdə əvvəlcə xəstəlik şikayətlərinin azaldılması daha sonra dərmanlar kəsildikdən bir həftə sonra allergiya testinin edilməsi daha uyğun olar.

Allergik astma diaqnozu üçün təhsil vacibdir

Allergik xəstəliklərin hamısında olduğu kimi allergik astma diaqnozu üçün təhsil vacibdir. Allergik astma mövzusunda xüsusi təhsil almış və bu mövzuda təsirli olan mütəxəssislər allergiya mütəxəssisləridir. Yetişkin allergiya mütəxəssisləri allergik astma və allergiya xəstəlikləri mövzusunda təhsil alaraq yetkin allergiya mütəxəssisi diplomu olan eyni zamanda daxili xəstəlikləri mütəxəssisi olan mütəxəssislərdir.

Nəticə olaraq;

-Allergik astma diaqnozu üçün əvvəlcə allergik astma əlamətləri dindirilir.

-Alerjik astma əlamətləri olan xəstələr müayinə edilir.

-Alerjik astma müayinəsi sonrası lazımlı testlər edilir.

-Allergik astma diaqnozunda allergiya testlərinin allergiya ekspertlərin edilməsi vacibdir.

-Allergik astma diaqnozunda təhsil əhəmiyyətlidir və bu mövzuda xüsusi təhsil alan mütəxəssislər allergiya mütəxəssisləridir.