Bahar ayları ilə birlikdə polen allergiyalarının xaricində arı allergiyalarına də bir artım söz mövzusudur. Xüsusilə arıların ətrafda gəzdiyi bahar aylarında arı sancmalarına bağlı şikayətlər daha çox görülmektedir.Şəhərlərdə yaşayan bir çox insan arılarla sıx bir təmas içində olmaya bilər əgər arıçılıq etmirsə çöl seqmentlərdə daha çox arılarla qarşılaşa bilərik bəlkə də hər 10-15 ildə bir dəfə, eşşek arısı tərəfindən sancıla bilərik. Çöl arısı ssancmasına bağlı allergik həssaslıq meydana gəlməsi üçün bir neçə sancması tələb edir bəzən tək bir sancma sonrasında da ortaya çıxa bilər. Buna qarşılıq, arı allergiyası əksəriyyətlə arılar tərəfindən tez-tez sancılan insanlarda görülər. Arılara allergiyası olan xəstələrin çoxu arıçılar və ya ailələri içərisindən çıxar, bəzən də yaxın qonşularından ortaya çıxa bilər.

Arı sancmasının əlamətləri nələrdir?

– Ağrı

-Qızarıqlıq

-Şişlik (sancdığı sahədə və bəzən bütün bölgədə)

-Yanma

-Ürtiker (Kurdeşen) və Kvinke ödemi

-Qaşıntı

-Allergik şok (Anafilaksi)

Bunların xaricində çox daha nadir olaraq serum xəstəliyi, nöropati, ensafalit, glomerulonefrit, myokardit, guillain barre sindromu görülə bilər.

Arı allergiyası sancmasında yaranan əlamətlər ümumiyyətlə lokal (regional) və ya sistemik olaraq qarşımıza çıxar.

Arı sancmasında, sancdığı yerdə sıx ağrı, qızartı və tez-tez kiçik bir sahədə şişlik (1-2 sm diametrə qədər) görülə bilər. Lokal reaksiya olaraq sancma yerində şiş meydana gələr. Bu cür şişliklər bir neçə saat içində ortaya çıxar və ölçüləri gedərək artan şəkildə dəyişir, bəzən bir ələ və ya bütün qola təsir edə bilər. Sancılan yerdə bəzən baloncuk şəklində şişlik meydana gələ bilər daha sonra bu sahədə infeksiya inkişaf edə bilər. Baş boyun bölgəsindən sancmadığı müddətcə hava yolu təsir edilmirsə, bu cür şişliklər həyati təhlükə yaratmaz.

Arı sancması geniş sistemik reaksiyalar da arının sancdığı yerin xaricində inkişaf edər. Sistemik reaksiyaların şiddəti böyük ölçüdə dəyişəndir. Erkən ortaya çıxan əlamətlər kızarık və qaşıntı olaraq görülərkən bunları ürtiker və Kvinke ödemi izlər. Daha şiddətli sistemik reaksiyalar inkişaf edən xəstələrdə ölümcül olan əlamətlər görülür. Zəiflik hissi ilə birlikdə tez-tez laringeal şiş və astmaya bağlı nəfəs darlığı şikayətləri meydana gələr. Bunun xaricində şiddətli reaksiyalarından, baş gicəllənməsi, huşunu itirmə və ya şüur itkisinə səbəb olan hipotansiyon görülür. Ayrıca qarın ağrısı, sidik qaçırma, sinə ağrısı və ya görmə pozuqluqları görülə bilər.

Klinika cədvəl adamdan adama dəyişgənlik göstərir. Xəstələrin bir qisimində arı sancmasından sonra ortaya çıxan qızartı, ürtiker və kvinke ödemi kimi əlamətlər ani şəkildə başlayıb, nə təəssüf ki bir neçə dəqiqə içində şüur itkisinə səbəb ola bilər. Xəstələrin bir kısmındaysa sistemik reaksiyalar sancmasından 10 dəqiqə sonra başlayan və xəstənin təcili getməsi üçün bir zaman ola bilər.

Önəmli Məlumatlar

Allergiya mütəxəssisləri isə (yeni adıyla İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi) 18 yaşından böyüklərdə görülən astma və allergik xəstəliklər mövzusunda xüsusi təhsil alaraq İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi diplomu alan və eyni zamanda da Daxili Xəstəlikləri və ya Döş Gəfəsi Xəstəlikləri və ya Dermatoloji Mütəxəssisi olan həkimlərdir.