Yetişkinlərdə Allergik rinit kəslərin həm səhiyyə, həm də ictimai həyatına təsir edən həyat keyfiyyətini pozan ciddi bir sağlamlıq problemidir. Allergik rinit yalnız burun axıntısı qaşıntısı tıxanma və asqırma şəklində qalmaz irəli ki illərdə digər səhiyyə problemlərini özü ilə gətirən bir xəstəlikdir. Allergik rinit diaqnozu qoyulduqdan sonra digər bir əhəmiyyətli problem necə müalicə ediləcəyidir. Bu məqalədə müalicə haqqında məlumatlar verməyə çalışacayıq.

Allergik rinit müalicəsi üçün nələr edilməlidir?

Allergik xəstəliklərin hamısında olduğu kimi allergik rinit müalicəsində də qorunma müalicəsi, dərman müalicəsi, allergiya peyvəndi, tamamlayıcı müalicə və təlim almaq üzrə bir çox faktor vardır.

Allergik rinit Müalicəsində Qorunma Müalicəsi

Allergik xəstəliklərdə həssas olduğumuz allergenlərlə təmas sonrasında ortaya çıxdığı üçün allergik rinit qorunma müalicəsi şikayətlərin ortaya çıxmasına yol açan səbəbə istiqamətli edilməkdədir. Hansı allergenə qarşı duyarlılığımız meydana gəldisə o allergen qarşı qorunma edilər. Məsələn ən sıxlıqla qarşımıza çıxan ev tozu axarı allergiyası varsa ev tozlarına qarşı qorunma tədbirləri alınır. Həyatımızda ev tozlarını azaldacaq tədbirlər alınmalıdır. Ev tozlarının yaşayacağı sahələr azaltmaq üçün çarşaflar 60 derecede uyulmalı, yatdığımız otaqda halılar götürülməlidir. Ev toz tuta biləcək əşyalar azaldılmalıdır. Pişik it kimi heyvan epiteline allergiyası varsa bu heyvanlarla təmas azaldılmalıdır. Allergik rinitdən məsul alergenləri allergiya testləri ilə təsbit edildikdən sonra bunlara istiqamətli qorunma tədbirləri sayəsində daha az allergik rinit şikayətləri meydana gələr və daha az dərman istifadəsi təmin edilir.

Allergik rinitli yetkinlərin burunları çox həssasdır və bu səbəblə bir çox kimyəvi maddəyə həddindən artıq cavab meydana gələr. Xüsusilə gündəlik həyatımızda bolca istifadə etdiyimiz təmizləyicilərdən, dezodorant və ətirlər, asqırma burun axıntısı qaşıntısı şikayətlərini ortaya çıxara bilər. Allergik rinitli yetişkin xəstələrin həyatların qoxusuz təmizləyici kimi təmizlik vəsaiti istifadə edilməsi və iti qoxulu ətirləri istifadə edərkən diqqət etdilməsi lazım olduğunu söyləmək lazımdır.

Allergiya rinitinin müalicəsində dərman müalicəsi

Yetişkinlerde Allergik rinit şəxslərin hem sağlık hemde sosial yaşantısını təsir edib hayat keyfiyətini pozan ciddi bir sağlık problemidir. Burun axıntısı burun kaşıntısı tıkanıklık ve hapşırma kimi şikayetlerin mutlaka önlenmesi lazımdır. Allergik rinitin derman müalicəsində allergik rinit simptomlarını düzəldən dərmanlar yaxşılaşdıran dərmanlar istifadə olunmaqdadir. Alerjik rinit üçün istifadə edəcəyimiz dərmanların çoxu şikayətləri aradan qaldırmaq üçündür. Allergik rinit üçün istifadə dərmanları kəsdiyimizdə çoxu dəfə xəstənin şikayətləri geri gəlir. Antihistaminikler, nasal steroid və lökotrien qəbuledici antagonistleri qəbuledici antagonistleri başlıca istifadə edilən dərman qruplarıdır.

Allergik rinit bəzən tək başına olmaz yanında digər yoldaşlıq edən xəstəliklər astma və ya ekzema varsa bu xəstəliklərə istiqamətli də müalicədə başlanmalıdır.

Allergik rinitte dərman müalicəsi edilməsi tələb olunur. Şikayətləri nəzarət altına almağa köməkçi olar amma tək başına istifadə edilməsi irəlidə astma olmanızı və ya xəstəliyin irəliləməsini əngəlləməz.

Allergiya Rinitinin Müalicəsində Allergiya Tedavisi lazımdır mı?

Allergik rinit müalicəsi üçün hələlik aelimizde var olan ən yaxşı müalicə üsulu peyvənd müalicəsi (immunoterapi). Yetişkin xəstələrdə allergik rinit yol açan allergenə qarşı tətbiq olunan peyvənd müalicəsi (immunoterapi) xəstəliyin şikayətlərini aradan qaldıran, xəstəliyin irəliləməsini və astma inkişafının əngələyə biləcək ən yaxşı müalicə üsuludur.

Allergiya peyvəndi (immunoterapi) müalicəsi Dünya Sağlamlıq Təşkilatı (WHO) ‘nün təsdiqlədiyi bir müalicədir. Allergiya peyvəndi istifadə edilməsi ilə dərman istifadəsinə ehtiyac azalmaqda və daha əvvəl şikayətlərə yol açan allergenlərə qarşılaşmayla problem oluşmamaya başlamaqdadır. Ayrıca astma inkişaf etməyibsə irəlidə inkişaf edə biləcək olan astma inkişafına da əngəl törədməqtədir. İndiki vaxtda allergik rinit astma irəliləyişini durdura bilmə potensialı olan tək müalicə şəkli alergik spesifik allergiya peyvəndidir.

Allergik rinit Müalicəsində Tamamlayıcı Tedaviler nələrdir?

Allergik rinit ciddi bir səhiyyə sual olması yanında eyni zamanda ictimai həyata da böyük ölçüdə təsir etməkdədir. Xəstələr buna görə bir çox dəfə digər müalicə üsullarına müraciət edir. Allergik rinit müalicəsi üçün tamamlayıcı müalicələr də zaman zaman istifadə edilməkdədir. Ancaq akapunktur, biorezinans, homeopati, bitki mənşəli müalicə kimi müalicələrin hələ elmi olaraq çox faydalı olduğunu göstərən dəlillər yoxdur. Bitki mənşəli məhsulların bəzən faydadan çox zərər verə biləcəyi də göz önünə alınmalıdır. Bəzən polen allergiyası olan xəstələrin içdiyi bitki çayları ciddi problemlərə yol aça bilər. Polen allergiyası olanlarda Polenlere məruz qalındığında burunların suyla yuyunması, gözlərini kaşımak yerinə yuması və ya evə gəldiyində duş alması faydalı ola bilər.

Yetişkinlərdə Allergik rinit Müalicəsində Təhsil əhəmiyyətlidir.

Allergik rinit müalicəsi digər allergik xəstəliklərdə olduğu kimi bir çox parçanın birləşməsindən meydana gəlməkdədir. Allergik rinit müalicəsində bu parçaların hər birinin yeri fərqlidir və bir bütün olaraq qiymətləndirmək lazımdır. Allergik rinit müalicəsində qorunma üsullarının necə ediləcəyi, dərman müalicəsi nə vaxt və dərmanların necə istifadə ediləcəyi, allergiya peyvəndlərinin necə isitfadə ediləcəyini necə ediləcəyini izah edən təlimin verilməsi çox əhəmiyyətlidir. Allergik rinit müalicəsində bir parçanın əskik olması digərlərinin də əskik olmasına gətirib çıxarar. Mütləq allergiya mütəxəssisləri idarəsində hamısının daxil edən hər xəstəyə xüsusi müalicə sxemləri yaradılmalıdır.

 Nəticə olaraq;

-Allergik rinit müalicəsi qorunma, dərman müalicəsi, allergiya peyvəndləri, tamamlayıcı müalicə və təhsil olmaq üzrə bir çox parçadan ibarətdir.

-Allergiya peyvəndləri allergik rinit müalicəsində ən təsirli müalicə üsuludur

Önəmli Məlumatlar

Allergiya Uzmanları isə (yeni adıyla İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi) 18 yaşından böyüklərdə görülən astma və allergik xəstəliklər mövzusunda xüsusi təhsil alaraq İmmünoloji və Allergiya Xəstəlikləri Mütəxəssisi diplomu alan və eyni zamanda da Daxili Xəstəlikləri və ya Döş Gəfəsi Xəstəlikləri və ya Dermatoloji Mütəxəssisi olan həkimlərdir.

-Allergiya peyvəndləri astma inkişafını əngəlləyəcək bir  müalicə üsuludur.