Yenidoğulan bir körpə üçün ən uyğun qida ana südüdür. Ana südü körpənin sağlam olması, bütün qida maddələri ehtiyaclarını qarşılaması, asanlıqla sindirilebilmesi və infeksiyalara qarşı qoruması baxımından əvəzedilməz bir qidadır.Anne südü körpənin enerji, zülal, yağ, karbohidrat və digər lazımlı qida elementləri ilə yeni doğanda böyümə və inkişafı təmin edən bioloji bir mayedir. Eyni zamanda; bir çox biyoaktif ferment, hormon, böyümə faktoru və immunitet elementlərini ehtiva edən quruluşu ilə bənzərsiz bir qidadır.

shutterstock_166163930annesütüt

Əmizdirmə Nə Qədər sürməlidir?

Ana südü verilməsində hər hansı bir maneə yoxsa ilk 6 ay yalnız ana südü verilməlidir. Ana südü ilk 6 ay tək başına yetərli bir qidadır. 6. Aydan sonra əlavə qidalarla birlikdə ana südünə də 1-2 yaşına qədər davam edilə bilər.

Ana südü körpənin;

Ana südü xəstəliklərdən qoruyucudur körpəni ishal, tənəffüs yolları infeksiyaları, allergik xəstəliklər, üriner sistem infeksiyaları, qulaq infeksiyaları, diabet kimi xəstəliklərdən qoruyur.

Ana südü ilə bəslənən körpələrin günlük süd alışları, gündə 550 ml ilə 1200 ml arasında dəyişiklik göstərə bilər.

Ana südü, D və K vitamini xaric ümumiyyətlə körpənin bütün qida ehtiyaclarını qarşılayar. Ana südü tərkibi körpənin yaşına və vəziyyətinə uyğun dəyişmə göstərir. Doğumdan ilk bir aya qədər olan dövrdə ana südünün tərkibi körpənin mədə-bağırsaq sisteminə uyğun olaraq fərqlilik göstərməkdədir.

Ana südünün tərkibi

Kolostrum (Ağız südü / erkən süd): Doğumdan dərhal sonra ilk 1-5 gün içində ifraz olunan süttür.

Keçid Südü: Doğumdan sonrakı 6-14 günlərdə ifraz olunan süttür.

Olgun (mature süd): Doğumdan sonrakı 15 ci gündən laktasyonun sonuna qədər ifraz olunan süttür.

Ana südündəki zülal

İnək südündəki serum zülalların əksəriyyəti alergik xüsusiyyəti olan beta laktoglobulin şəklindədir. Beta -laktoglobulin allergik xüsusiyyətlərə malikdir və uşaqda allergiya, tənəffüs sistemində pozuqluq və səpkilərə səbəb ola bilər. Ana südündə yemək məsləhətdir laktoglobulin tapılmaz. Ana südü ve ya proteini alfa-laktalbumindir. (Antienfektif xüsusiyyətləri) Tərkibindəki sekretuar Iga səbəbiylə körpəni qida allergiyasına qoruyur.

Ana südünün üstünlükləri

Ana südü hər zaman steril və körpə üçün ən uyğun istilikdədir. Qida elementi tərkibi körpənin inkişafını və ehtiyaclarını uyğun dəyişikliklər göstərir. Ana südünün həzmi daha asandır, çox zəngin qida məzmununa baxmayaraq körpələrin həssas həzm sistemlərinə uyğunluq göstərər və həzmə köməkçi aktiv fermentləri (yağ həzmi üçün lipaz) daxildir. Ehtiva etdiyi uzun zəncirli yağ turşuları sayəsində ana südü ilə bəslənən körpələrin sinir sistemi inkişaflarının daha yaxşı və zəka səviyyəsi daha yüksək olduğu göstərilmişdir. Eyni zamanda infeksiyası qarşısını alan, hormonlar və böyüməyi təmin edən elementləri də daxil edir. Iqtisadidir, hazırlama problemi tələb etməz. Körpənin aldığı ilk süd (ağız südü) qidalandırıcıdır və az miqdarlarda əmmə belə süd yaranmasına köməkçi olur. Ana südü alan körpələrdə tənəffüs yolu və mədə-bağırsaq infeksiyaları daha az görülər. Əmizdirmə körpənin çənə və diş inkişafının təmin edilməsi üçün yaralıdır. Əmizdirmə uşağın psixo-ictimai inkişafına yardım edir və ana ilə körpə arasındakı müsbət ruhi ünsiyyətə köməkçi olmaqdadır. Eyni zamanda əmizdirmə ananın sağlamlığını da qoruyur. Əmizdirən analarda döş xərçəngi, yumurtalıq xərçəngi, sümük əriməsi və qansızlıq (anemiya) meydana gəlməsi azalır. Əmizdirmə ananın bədəninin təkrar hamiləlik əvvəli görünüşə dönməsinə kömək olur. Uterusun sıxılmasını xəbərdar edər köhnə halına dönməsini təmin edir, ananı həddindən artıq qan itkisindən qoruyur. Körpələr ana südü ilə bəsləndiyi dövrdə böyümə və inkişaf baxımından mütləq izlənilməlidir.

Nəticə olaraq;

Ana südü körpələr üçün saysız faydası olan ən sağlam qidadır. Hər ananın südünün körpəsinə xüsusi olduğu unudulmamalıdır. Ana südü, həm körpənin həm ananın ruhi və fiziki inkişafını təsir etməkdədir. Ana südü körpəni infeksiyalar başda olmaq üzrə bir çox xəstəlikdən qoruyur. Körpənin sağlamlığı, inkişafı, qidalanması üçün ayrı-ayrı bir çox faydası içində saxlayar.

 

Diyetoloq Xədicə Gürgen

Diyetisyen və Bəslənmə Mütəxəssisi